Askere Giderken Götürülmeyecekler: Yasak, Gereksiz ve Zaten Verilen Eşyalar (2026)

İnternetteki "askerde yasak olan eşyalar" listeleri çoğu zaman birbirini tutmuyor. Birinde powerbank yasak deniyor, bir forumda biri götürdüğünü ve sorun yaşamadığını anlatıyor. Kolonyayı öneren de var, el konduğunu söyleyen de. Bunun bir açıklaması var: Kanunun kesin olarak yasakladığı şeyler azdır, listenin büyük kısmını birlik emri belirler. Bir kısım malzeme ise zaten birlikte verilir ve götürüldüğünde sadece yük olur.

Bu yazıda her eşya, dayandığı kaynakla birlikte yer alıyor. Kanunda açıkça yazanlar ayrı, birlik uygulaması ayrı, 2001'den beri müşterilerimizden duyduklarımız ayrı belirtildi. Kurallar bedelli ve acemi birlikleri için aynı.

Kısa liste: Ne götürülmez, ne verilir?

"Birlik uygulaması" yazan satırlar, kamuya açık bir resmi listeye değil, birliklerin uygulamasına ve mağazamıza gelen müşterilerin anlattıklarına dayanıyor. Ayrıntılar aşağıda.

İnternetteki listeler neden birbirini tutmuyor?

Askerdeki yasakların hukuki dayanağı 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu. Kanunun 19. maddesinin (j) bendi, "yasak edilen malzemeyi bulundurmayı" disiplinsizlik sayıyor. Tanım şu: Kıta, karargâh ve kurumlarda ya da görev sırasında, bulundurulması veya kullanılması emirle yasaklanmış cep telefonu, bilgisayar, radyo, teyp, fotoğraf makinesi gibi görüntü, ses ve veri kaydeden, depolayan veya ileten cihazlar.

Burada belirleyici olan kelime "emirle". Kanun cihaz türlerini sayıyor ama hangi cihazın yasak olacağına birlik emriyle karar veriliyor. Bir birlikte sorunsuz geçen bir eşyaya bir başka birlikte el konabiliyor. Forumlardaki "bizde serbestti" ile "bizde yasaktı" yorumlarının ikisi de doğru olabilir.

Çanta hazırlarken bu yüzden şu ölçü işe yarıyor: Bir eşyanın durumu birliğe göre değişiyorsa ve olmadan da idare edilebiliyorsa, götürmemek en sorunsuz yol.

Kışlaya girerken çantaya ne oluyor?

Bu bölüm, ne götürüleceğine karar verirken en çok işe yarayan bilgiyi içeriyor ve internetteki listelerin çoğunda yer almıyor.

Birliğe girişte çanta açılır. Kışlaya alınması yasak olan ya da askerlik süresince gerekmeyecek eşyalar, çantayla birlikte sivil eşya deposuna kaldırılır. Bunlara sivil kıyafetler de dahil. Depodaki çantaya normal şartlarda terhis günü veya resmi izinler dışında ulaşılamaz. Çarşı izni verilen bazı birliklerde, sivil eşyaların konabileceği küçük dolaplar da bulunabiliyor.

Askerlikle ilgili eşyalar ise kişinin koğuştaki kendi dolabında durur: iç çamaşırları, çoraplar, tıraş ve banyo malzemeleri, verilen kıyafetler.

Girişte el konan bir eşya kaybolmaz. Emanete alınır ve terhiste geri verilir. Yine de bir telefonun ya da tıraş makinesinin bir ay veya altı ay boyunca depoda beklemesi, en başta götürülmemesinden daha iyi bir sonuç değil.

Büyük valiz götürmenin bir sakıncası yok. Ama gereksiz eşyalar zaten depoya kaldırılacağı için büyük bir valizin de pek anlamı yok. Kişinin kendi dolabına gidecek eşyaları ayrı bir küçük çantada toplamak, girişteki ayırma işini kolaylaştırır.

Telefon, saat ve elektronik cihazlar

Hangi telefon götürülür?

Erlerin telefon kullanımı 2015'te düzenlendi. Genelkurmay Başkanlığı o tarihte yaptığı açıklamada, erbaş ve erlerin özellikleri TSK tarafından belirlenmiş ve onaylanmış telefonlarla, belirli saatlerde ve belirlenmiş numaralarla aileleriyle görüşebileceğini duyurdu. Uygulamada bunun karşılığı kamerasız tuşlu telefon. Akıllı telefon ve kameralı telefon götürülmez.

Akıllı saat de veri kaydeden ve ileten bir cihaz olduğu için 19/1-j kapsamında değerlendirilir. Bluetooth kulaklık ve hoparlör de birliklerde kabul edilmiyor.

Powerbank ise birliğe göre değişen eşyaların tipik örneği. Bazı birliklerde geçiyor, bazılarında el konuyor. Tuşlu telefonların şarjı uzun dayandığı için powerbank'e çoğu zaman gerek kalmıyor.

İnternette sık görülen bir yanılgı daha var. Milli Savunma Bakanlığı Ocak 2024'te akıllı ve kameralı telefon kullanımının kesin olarak yasaklandığını açıkladı. Ancak bu açıklama harekât ve operasyon bölgeleri içindi. Bedelli ve acemi eğitim birliklerindeki uygulama, yukarıda anlatıldığı gibi birlik emriyle belirleniyor.

Telefonla çekilen görüntüyü paylaşmak

Haziran 2024'te kanuna yeni bir bent eklendi. Madde 19/1-n, askerî kimliği, görevi veya faaliyetleri gösteren ya da askerî bilgi, belge veya konum içeren fotoğraf, video ve ses kayıtlarının, Milli Savunma Bakanlığının izin verdiği durumlar dışında, sosyal medya, internet ve diğer yayın araçlarında paylaşılmasını ayrı bir disiplinsizlik sayıyor.

Yani telefonu kışlaya sokmak bir disiplinsizlik, onunla çekilen bir fotoğrafı paylaşmak ise ayrı bir disiplinsizlik.

Kurala uyulmazsa ne olur?

Madde 19'daki disiplinsizlikler için erbaş ve erlere hizmetten men cezası verilebiliyor (Md. 25 ve 26/4). Bu cezayı alan kişi günlük hizmetten uzaklaştırılır ve eğitim faaliyetlerine katılamaz.

• Ceza disiplin kurulu tarafından verilirse süresi 15 ile 30 gün arasında. (Md. 26/4. Süreler 2020'de değişti. İnternette hâlâ geçen "7-15 gün" bilgisi eski.)
• Disiplin amiri, erin olumlu hizmet geçmişini dikkate alarak bunun yerine izinsizlik veya ilave hizmet gibi daha hafif bir ceza da verebilir. (Md. 27/3)
• Hizmetten men cezası askerlik süresine eklenir ve kişi o kadar gün geç terhis edilir. Seferberlik ve savaş zamanı dışında, disiplin amirlerinin verdiği hizmetten men cezalarından dolayı eklenecek süre toplamda 30 günü geçemez. (Md. 31/1)

Bedelli için bu son madde özellikle önemli. Bir aylık eğitimin sonunda ceza yüzünden birkaç hafta daha kışlada kalmak mümkün.

Kanunla kesin yasak olanlar

Kanunun açıkça yasakladığı eşyaların başında uyuşturucu ve uyarıcı maddeler geliyor. Kanunun Ek 1. maddesine göre uyuşturucu ya da uyarıcı madde kullanmak, bulundurmak, başkasına vermek veya kullanımını kolaylaştırmak, disiplin kurulunca 20 ile 40 gün arası hizmetten men cezasıyla cezalandırılıyor. Bunun yanında adli süreç de başlıyor.

Alkol için de kanunda açık bir hüküm var. Madde 19/1-ı, göreve sarhoş gelmeyi ve görevdeyken alkollü içki içmeyi disiplinsizlik sayıyor. Çantada alkollü içkiye yer olmaması gerektiği de bu yüzden tartışma konusu değil.

Kişisel bakım ve sağlık ürünleri

Bu gruptaki kuralların kaynağı kanun değil, birliklerin uygulaması. Aşağıdakiler, mağazamıza gelen müşterilerin yıllar içinde anlattıklarıyla da örtüşüyor.

• Sprey deodorant kabul edilmiyor. Yerine roll-on ya da stick deodorant götürülür.
• Kolonya plastik şişede götürülebilir. Cam şişe sorun çıkarır.
• Vitamin, takviye ve enerji içeceği götürülmez.
• Reçeteli ilaçlar, raporu ve reçetesiyle birlikte götürülür. Girişte revire teslim edilir ve gerektiğinde oradan verilir. Reçetesiz ilaç götürülmez, ihtiyaç olursa revire başvurulur.
• Tıraş makinesi, pilli de olsa şarjlı da olsa el konabilen eşyalardan. Bıçaklı tıraş takımı ve yedek bıçak başlıkları hem sorunsuz hem de daha pratik.
• Tırnak makası büyük ya da küçük olması fark etmeksizin serbest.

Kıyafet, bere ve aksesuarlar

Sivil kemer, kolye ve benzeri aksesuarlar kışlada kullanılmaz. Girişte sivil eşyalarla birlikte depoya kaldırılır.

İç çamaşırında renk kuralı sabittir ve yalnızca kuvvete göre değişir. Karacı, denizci, havacı ve jandarma için renkler farklı. Renkli ya da desenli fanila, boxer ve çorap kontrolde kesinlikle sorun çıkarır. Kaç adet götürüleceği ve mevsime göre farklar Paketler sayfasında.

Askerî bere birlikte verilir. Kişinin kendi askerî beresini götürmesi gereksiz. Polar bere ise ayrı bir konu. Kışın soğuktan korunmak için kullanılıyor ve diğer askerî malzemeler gibi askerî malzeme satan yerlerden, kuvvetin renk kuralına uygun olarak alınmalı. Logolu, sivil ya da farklı renkte bereler kesinlikle kabul edilmiyor.

Alyans konusu özellikle bedelliye gidenler arasında sık soruluyor. Yalnızca düz alyans takılabiliyor. Yine de götürülmesini önermiyoruz. Eğitimde kaybolabilir ya da bir sonraki bölümde anlatılan nedenle "yer değiştirebilir".

Birlikte verilen malzemeler

Erbaş ve erlerin giyecek, bakım ve barınma ihtiyaçlarını Devlet karşılıyor. Uygulamada birlikte verilen malzemeler genellikle şunlar:

• Kamuflaj, bot, palaska ve askerî bere
• Kışlık parka
• Eşofman, pijama ve spor ayakkabısı
• Künye (bazen boş verilir, üzerine bilgiler sonradan yazdırılır)

Liste birliğe ve mevsime göre küçük farklar gösterebilir. Bu malzemeleri ayrıca satın almaya gerek yok.

Temizlik ürünleri için ise ayrı bir yönetmelik var. Temizlik Maddeleri Kullanım Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğe göre erbaş ve erlere banyo, tıraş ve diş bakımı için temizlik malzemesi veriliyor (md. 4/1-c). Diş macunu ve diş fırçası başka bir ürünle değiştirilmeden aynen veriliyor (md. 6/8). Diğer temizlik ürünleri ise aynı amaca hizmet eden başka ürünlerle değiştirilebiliyor (md. 5/1). Birliklerde farklı marka ve türde sabun ya da şampuan dağıtılması bu yüzden.

Pahalı eşyalar ve verilen bot

2001'den beri askerî malzeme satan bir işletme olarak, askere pahalı eşya götürülmesini önermiyoruz. Saat, tıraş makinesi, pahalı ayakkabı ya da eşofman, hangisi olursa olsun.

Askerde "çalmak" diye bir kelime pek kullanılmaz, "yer değiştirme" denir. Kapıda el konmamış olsa bile pahalı bir eşya yer değiştirebiliyor. Saate ihtiyaç varsa ucuz bir dijital saat yeterli. Hem işini görür hem de kaybolduğunda üzmez.

Yer değiştiren eşyaların başında ise birlikte verilen bot geliyor. Bu konu, eşyanın maddi değerinden öte, disiplin açısından da önemli. 6413 sayılı Kanunun 19/1-ç maddesi, hizmete tahsis edilmiş bir askerî eşyayı kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu kaybetmeyi ya da hasar görmesine yol açmayı disiplinsizlik sayıyor. Bu madde de yukarıda anlatılan hizmetten men cezası grubunda yer alıyor. Yani kaybolan bot, yenisini bulma derdinin yanında bir disiplin sorunu da olabiliyor.

Bunun pratik bir çözümü var: bot kilidi. Botlar bağcık deliklerinden birbirine kilitlenerek dolapta ya da yatağın yanında bırakılabiliyor. Bot kilidi mağazamızda bulunuyor ve özellikle acemi birliğine gidenlere öneriyoruz.

Para ve telefon hattı

Kışlada nakit para geçmiyor. Harcamalar için nakit götürmenin bir anlamı yok.

Telefon hattı konusunda en sık sorulan soru Askercell. Askercell kullanmayı zorunlu kılan bir mevzuat bulamadık. 2001'den bu yana müşterilerimizden de zorunlu tutulduğunu duymadık. Kamerasız tuşlu bir telefona kişinin kendi hattı takılabiliyor.

Götürülmesi zorunlu olan tek belge

Listenin geri kalanı tartışmalı olabilir ama bu madde değil: Sevk belgesi olmadan birliğe katılış yapılamaz. Sevk belgesi sevk tarihinden önce e-Devlet'ten ya da askerlik şubesinden alınır. Kimlik kartı da yanında bulunmalı. Celp dönemleri ve sevk tarihleri Celp Takvimi sayfasında.

Sık sorulanlar

Askerde telefon yasak mı?

Akıllı ve kameralı telefon götürülmez. Kamerasız tuşlu telefon, birliğin belirlediği saatlerde kullanılabiliyor. Yasağın dayanağı 6413 sayılı Kanunun 19/1-j maddesi ve birlik emri.

Askerde powerbank yasak mı?

Birliğe göre değişiyor. Bazı birliklerde geçiyor, bazılarında girişte el konuyor. Tuşlu telefonun şarjı uzun dayandığı için çoğu zaman gerek kalmıyor.

Askere kolonya götürülür mü?

Plastik şişede götürülebilir. Cam şişe ve sprey deodorant kabul edilmiyor.

Askerde saat takılır mı?

Takılabilir ama ucuz bir dijital saat öneriyoruz. Pahalı saat yer değiştirebilir. Akıllı saat ise akıllı telefonla aynı kapsamda ve götürülmez.

Askerde alyans takılır mı?

Yalnızca düz alyans takılabiliyor. Kaybolma riski yüzünden götürülmesini önermiyoruz.

Askerde nakit para geçer mi?

Hayır, kışlada nakit para geçmiyor.

Askercell zorunlu mu?

Askercell'i zorunlu kılan bir mevzuat yok. Kamerasız tuşlu telefona kişinin kendi hattı takılabiliyor.

Askere tıraş makinesi götürülür mü?

Pilli ve şarjlı tıraş makinelerine el konabiliyor. Bıçaklı tıraş takımı ve yedek bıçak başlıkları daha sorunsuz.

Askerde el konan eşyalar geri verilir mi?

Evet. El konan eşyalar emanete alınır ve terhiste geri verilir. Sivil kıyafetler ve çanta da terhise kadar sivil eşya deposunda bekler.

Kaynaklar

• 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi): md. 19/1-ç, 19/1-ı, 19/1-j, 19/1-n, 25, 26/4, 27/3, 31/1, Ek Madde 1
• TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Besleme Kanunu Temizlik Maddeleri Kullanım Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik: md. 4/1-c, 5/1, 6/8
• Genelkurmay Başkanlığı'nın 2015 tarihli telefon açıklaması (Dünya)
• Milli Savunma Bakanlığı'nın 11 Ocak 2024 tarihli basın bilgilendirmesi (NTV)

"Birlik uygulaması" olarak belirtilen bilgiler, kamuya açık bir resmi listeye değil, mağazamızın 2001'den beri müşterilerinden edindiği bilgilere dayanır. Birlik emirleri değişebilir. Sevk belgesindeki ve birliğin duyurularındaki bilgiler her zaman esas alınmalıdır.